ศูนย์ CI แรงงานเมียนมา: เงื่อนไขโอนเงิน 25% และภาษี คืออะไร

สรุปใน 30 วินาที: ทางการเมียนมายืนยันว่าผู้ยื่นขอเล่ม CI ที่ศูนย์ในไทยต้องแสดงหลักฐานเสียภาษีเงินได้อย่างน้อย 1 ปี และหลักฐานส่งเงินให้ครอบครัว 3 เดือน ส่วนตัวเลข 25% ของค่าจ้าง และ ภาษี 2% มาจากรายงานหลายแหล่ง แต่แถลงการณ์ฝ่ายเมียนมาที่เราตรวจไม่ได้ระบุเปอร์เซ็นต์ ถ้าคุณเป็นนายจ้าง เรื่องที่ต้องทำก่อนคือเช็กว่าลูกจ้างต้องยื่นต่ออายุภายใน 11 ธ.ค. 2569 หรือไม่

บทความนี้แยกให้เห็นว่าข้อไหนยืนยันแล้ว ข้อไหนเป็นเพียงคำกล่าวอ้าง ข้อมูล ณ วันที่ 3 พ.ย. 2569 เรื่องนี้ยังเปลี่ยนได้ และเราขอบอกตรง ๆ ว่าเอ็กซ์เวิร์คเกอร์ก็รับงานเอกสารแรงงานเมียนมา จึงมีส่วนได้เสียกับเรื่องนี้ บทความนี้จึงไม่ได้แนะนำว่าคุณควรใช้บริการใคร

ศูนย์ CI คืออะไร ใครเป็นคนดำเนินการ

CI ย่อมาจาก Certificate of Identity คือเอกสารรับรองบุคคลที่ทางการเมียนมาออกให้พลเมืองของตน แรงงานใช้เล่มนี้เป็นเอกสารเดินทางประกอบการทำงานในไทย ศูนย์ CI จึงเป็นงานของฝ่ายเมียนมา แม้จะตั้งอยู่ในไทย ส่วนฝ่ายไทยเกี่ยวข้องในจุดอย่างการอำนวยความสะดวกให้เจ้าหน้าที่เมียนมาเข้ามาปฏิบัติงาน

ถ้าอยากรู้พื้นฐานเรื่องเล่ม อ่านต่อได้ที่ทำเล่ม CI เมียนมา: เอกสารสำคัญสำหรับแรงงานต่างด้าว

ศูนย์ CI รอบนี้เปิดที่ไหน ถึงเมื่อไร

เราไม่พบประกาศวันปิดจากกรมการจัดหางาน ก่อนวางแผนให้ยืนยันกับสายด่วน 1506 กด 2 อีกครั้ง

เงื่อนไขโอนเงิน 25% และภาษี 2% ยืนยันแล้วแค่ไหน

ประเด็น	สิ่งที่พบ	ความแน่นอน
หลักฐานภาษี 1 ปี + หลักฐานส่งเงิน 3 เดือน	ฝ่ายเมียนมาระบุเป็นเงื่อนไขของผู้ยื่น CI	ยืนยันโดยฝ่ายเมียนมา
ส่งเงินอย่างน้อย 25% ของค่าจ้าง	องค์กรแรงงานและสื่อรายงาน บริษัทเอกชนรายหนึ่งอ้างประกาศสำนักงานผู้ช่วยทูตฝ่ายแรงงานเมียนมา 12 ต.ค. 2569	รายงานตรงกันหลายแหล่ง แต่เรายังไม่เห็นตัวประกาศ
อัตราภาษี	บางแหล่งบอก 2% บางแหล่งบอก 2–3%	ยังไม่ตรงกัน
ฐานคำนวณและข้อยกเว้น	ยังไม่พบคำอธิบายทางการ	ยังไม่ชัด

อย่าใช้ตัวเลขเหล่านี้คำนวณค่าใช้จ่ายของลูกจ้างทุกคนแบบเหมารวม เพราะยังไม่ชัดว่าใช้ค่าจ้างจริงหรือค่าจ้างประมาณการเป็นฐาน

โอนเงิน 25% แปลว่ารายได้หายไป 25% ไหม

ไม่ใช่ หลายคนเข้าใจว่าแรงงานเสียเงินก้อนนี้ทั้งหมด แต่เงินที่โอนตามเงื่อนไขส่งถึงครอบครัว ภาระที่แรงงานต้องแบกจริงคือ

• เงินสดในมือลดลง คนที่เคยแบ่งส่งเงินให้ครอบครัวตามกำลังอาจต้องโอนมากกว่าเดิม
• ส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยน The Standard รายงานว่าช่องทางธนาคารรัฐให้อัตราต่ำกว่าตลาด
• ภาษีและค่าธรรมเนียม เป็นเงินที่จ่ายออกจริงและไม่ได้ไปถึงครอบครัว

อีกจุดที่ยังไม่มีคำตอบคือ คนที่ไม่มีครอบครัวในเมียนมา หรือครอบครัวอยู่ในพื้นที่ที่การส่งเงินทำได้ยาก จะต้องทำอย่างไร

ค่าใช้จ่ายทำ CI รอบนี้เท่าไร

ตารางนี้รวมตัวเลขที่มีการรายงาน ไม่ใช่อัตราทางการทั้งหมด

รายการ	ตัวเลขที่รายงาน	ที่มา
ค่าเล่ม	2,660 หรือ 2,670 บาท	หลายแหล่งระบุไม่ตรงกัน
ภาษีเงินได้	ราว 1,800 บาทต่อปี	คำบอกเล่าของแรงงาน
ค่าวีซ่า	3,000 บาท	คำบอกเล่าของแรงงาน
ค่าคิวผ่านนายหน้า	1,300–1,500 บาท	ข้อกล่าวหาของแรงงานและกลุ่มนายจ้าง

แรงงานที่ให้สัมภาษณ์กับ The Standard ประเมินว่ารวมแล้วอย่างน้อยราว 10,000 บาทต่อคน ส่วนตัวเลข "2% ราว 6,000 บาท" ที่พูดกันในเวทีการเมืองยังต้องระวัง เพราะ 6,000 บาทไปตรงกับยอดโอน 3 เดือนที่อีกแหล่งรายงาน จึงยังไม่ชัดว่าเป็นภาษีหรือเงินโอน

แรงงานกลุ่มไหนได้รับผลกระทบ

เครือข่ายองค์กรด้านประชากรข้ามชาติ (MWG) ประเมินว่าอาจมีแรงงานมากกว่า 1 ล้านคนเสี่ยงหลุดจากระบบ นี่เป็นค่าประมาณขององค์กร ไม่ใช่ตัวเลขทางการ โดยแบ่งกลุ่มคร่าว ๆ ดังนี้

• ราว 700,000 คน กลุ่มมติ ครม. 11 พ.ย. 2568 ที่ยังไม่มีเอกสารเดินทาง
• เกือบ 2 ล้านคน กลุ่มมติ ครม. 24 ก.ย. 2567 และ 2 ธ.ค. 2568 ที่ส่วนใหญ่มี CI ซึ่งกำลังจะหมดอายุ
• ราว 100,000 คน กลุ่ม MOU ที่ครบ 4 ปีในปี 2569–2570

ตัวเลขที่มีที่มาจากมติ ครม. 14 ก.ค. 2569 คือมีแรงงานเมียนมา 551,198 คนในกลุ่ม 11 ธ.ค. 2569 ที่ยังไม่ได้ตรวจลงตรา ถ้าไม่แน่ใจว่าลูกจ้างอยู่กลุ่มไหน ดูแรงงานต่างด้าว 4 กลุ่มหมดอายุเมื่อไร

ประเทศไทยทำอะไรได้บ้าง

ไทยไม่ได้เป็นผู้ออกเล่ม CI และการกำหนดเงื่อนไขของเอกสารเมียนมาเป็นเรื่องของฝ่ายเมียนมา แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในไทยยังอยู่ภายใต้กฎหมายไทย และไทยมีเครื่องมือหลัก 3 ทาง

• ตรวจสอบในพื้นที่ หากพบการเรียกรับเงินหรือเอาเปรียบแรงงานโดยมิชอบ
• เจรจาทางการทูต กับฝ่ายเมียนมาเรื่องเงื่อนไขที่กระทบแรงงาน
• กำหนดมาตรการของไทยเอง เช่น เงื่อนไขการอยู่และทำงานระหว่างรอเอกสาร

ณ วันที่ 3 พ.ย. 2569 เราไม่พบประกาศหรือแถลงการณ์จากกรมการจัดหางานที่บอกว่าไทยจะแก้เงื่อนไขนี้อย่างไร มีอินโฟกราฟิกแชร์กันว่าอธิบดีกรมการจัดหางานหารือกับทูตแรงงานเมียนมาและกำลังส่งหนังสือทางการ แต่เรายังหาต้นทางไม่พบ ส่วนที่ฝ่ายการเมืองเล่าในเวทีวันที่ 2 พ.ย. คือ กรรมาธิการความมั่นคงเชิญอธิบดีมาชี้แจง และรัฐมนตรีแรงงานมีมาตรการตรวจสอบการเก็บเงินเพิ่มที่ศูนย์ ซึ่งยังเป็นคำบอกเล่าเช่นกัน

ทำไมเรื่องนี้แก้ด้วยกระทรวงเดียวไม่ได้

เรื่องนี้ซ้อนกันหลายชั้น ทั้งการทูตกับประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดกัน ความมั่นคงชายแดนจากความขัดแย้งในเมียนมา สิทธิแรงงาน และความต้องการแรงงานของนายจ้าง กลุ่มนายจ้างและ MWG ยังเตือนว่าการขาดแรงงานอาจกระทบภาคเกษตรและก่อสร้างเป็นพิเศษ

ทางเลือกแต่ละทางจึงมีต้นทุน ถ้าเดินหน้าศูนย์แบบเดิม แรงงานบางส่วนอาจแบกค่าใช้จ่ายไม่ไหว แต่ถ้าระงับศูนย์โดยไม่มีมาตรการรองรับ คนที่ต้องใช้เอกสารเพื่อรักษาสถานะก็อาจเจอทางตันเช่นกัน

แต่ละฝ่ายเสนอทางออกอย่างไร

ฝ่าย	ข้อเสนอหลัก
ผู้แทนแรงงานเมียนมา (27 ต.ค. 2569)	ใช้บัตรชมพูคู่ใบอนุญาตทำงานแทน CI หรือพาสปอร์ต จ่ายค่าธรรมเนียมกับรัฐไทยโดยตรง และทำค่าใช้จ่ายให้โปร่งใส
เครือข่ายปฏิรูปการโยกย้ายถิ่นฐาน	ระงับศูนย์ชั่วคราวระหว่างตรวจสอบ และให้ ครม. ผ่อนผันสถานะโดยฝ่ายไทย
กลุ่มนายจ้างสีขาว	เปิดขึ้นทะเบียนและต่ออายุฝ่ายเดียวชั่วคราว 1–2 ปี ระหว่างเจรจา
ครม.เงา พรรคประชาชน (2 พ.ย. 2569)	ให้รัฐไทยกำกับศูนย์ และแจ้งฝ่ายเมียนมาว่าภาษี 2% ขัดความตกลงภาษีซ้อนปี 2545 ซึ่งเป็นข้อโต้แย้งที่ยังไม่มีคำตอบจากหน่วยงานรัฐในรายงานที่เราพบ

ทั้งหมดนี้เป็นข้อเสนอ ยังไม่ใช่นโยบาย วันนี้ยังใช้บัตรชมพูแทนเอกสารเดินทางตามข้อเสนอเหล่านี้ไม่ได้

นายจ้างควรทำอะไรตอนนี้

1. เช็กกลุ่มของลูกจ้างแต่ละคน อย่ารอดูข่าวก่อน เพราะวันหมดอายุของแต่ละกลุ่มไม่เท่ากัน
2. ถ้าอยู่กลุ่ม 11 ธ.ค. 2569 ยื่นต่ออายุผ่าน e-WorkPermit ให้ทัน ระบบปิดรับวันสุดท้ายเวลา 16.30 น. อ่านขั้นตอนที่ต่ออายุใบอนุญาตทำงาน 3 สัญชาติ
3. ถ้าลูกจ้างยังไม่มีเล่ม ให้ยื่นต่ออายุก่อนได้ ประกาศรอบนี้ให้เมียนมาที่ยังไม่มีหนังสือเดินทางแนบเพิ่มภายหลังได้ แต่ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องมีเอกสารเลย
4. ถ้าลูกจ้างอยู่กลุ่ม 13 ก.พ. 2570 ดูคู่มือนายจ้างกลุ่ม CI หมดอายุ 13 ก.พ. 2570 ถ้าสนใจเปลี่ยนเอกสาร ดูการเปลี่ยน CI เป็น PJ
5. คุยกับลูกจ้างเรื่องค่าใช้จ่ายให้ชัด ใครจ่ายอะไร เท่าไร และเก็บหลักฐานทุกใบ

ถ้าต้องการรายละเอียดรอบเปิดศูนย์ ดูศูนย์ CI เมียนมาเปิดรอบใหม่

สิ่งที่ไม่ควรทำเด็ดขาด

• อย่ายึดเล่มหรือเอกสารประจำตัวของลูกจ้าง แม้จะเป็นคนออกค่าเอกสารให้
• อย่าหักค่าจ้างหรือโอนเงินแทนลูกจ้างโดยที่เขาไม่รู้และไม่ยินยอม เงินนี้เป็นเงินของเขา ถ้าไม่แน่ใจให้ถามสายด่วน 1506 กด 2 ก่อน
• อย่าถ่ายทอดตัวเลขจากอินโฟกราฟิกให้ลูกจ้างเป็นข้อเท็จจริง ถ้ายังไม่รู้ว่าใครเป็นผู้ออกข้อมูลนั้น

คำถามที่พบบ่อย

ไทยเป็นคนเก็บภาษี 2% และบังคับโอนเงิน 25% ใช่ไหม

ไม่ใช่ เงื่อนไขนี้เป็นของฝ่ายเมียนมา ไม่ใช่ข้อกำหนดของกฎหมายไทยหรือกรมการจัดหางาน

ใช้บัตรชมพูแทนเล่ม CI ได้แล้วหรือยัง

ยัง ขณะนี้เป็นเพียงข้อเสนอขององค์กรแรงงาน ให้ทำตามเงื่อนไขในประกาศต่ออายุของกลุ่มลูกจ้างไปก่อน

ทางการไทยส่งหนังสือถึงเมียนมาแล้วหรือยัง

เรายังไม่พบเอกสารหรือแถลงการณ์ยืนยัน ณ วันที่ 3 พ.ย. 2569 ถ้าเรื่องนี้กระทบการตัดสินใจของคุณ ให้สอบถามกรมการจัดหางานที่สายด่วน 1506 กด 2

ถ้าไม่มีครอบครัวในเมียนมาต้องโอนเงินไหม

ยังไม่พบคำตอบทางการ ให้สอบถามศูนย์หรือสำนักงานผู้ช่วยทูตฝ่ายแรงงานเมียนมาก่อน อย่าเชื่อคำยืนยันจากนายหน้าเพียงอย่างเดียว

ลูกจ้างยังไม่มีเล่ม CI ยื่นต่ออายุทัน 11 ธ.ค. 2569 ไหม

ยื่นได้ ประกาศรอบนี้ให้เมียนมาที่ยังไม่มีหนังสือเดินทางแนบเพิ่มภายหลังได้ และหลังยื่นแล้วต้องตรวจลงตราให้เสร็จภายใน 30 มิ.ย. 2570 แต่ต้องยังเตรียมเอกสารเดินทางให้ทันเงื่อนไข

แหล่งอ้างอิง

• Myanmar ITV 31 ตุลาคม 2569 เรื่องการประชุมประสานงานการส่งเงินของแรงงานเมียนมา
• The Star / Eleven Media 1 พฤศจิกายน 2569
• Network Media Group ผ่าน BNI 17 ตุลาคม 2569
• The Standard 21 ตุลาคม 2569 · Lanner 22 ตุลาคม 2569
• สำนักข่าวชายขอบ เรื่องหนังสือคณะกรรมการประสานงานผู้แทนแรงงานข้ามชาติชาวเมียนมาในประเทศไทย 27 ตุลาคม 2569
• The Reporters 30 ตุลาคม 2569 · แนวหน้า เดลินิวส์ และ Nation TV 2 พฤศจิกายน 2569
• The Irrawaddy เรื่องจำนวนผู้ยื่นที่ศูนย์ CI และนายหน้า
• หนังสือกรมการจัดหางาน ด่วนที่สุด ที่ รง 0316.5/15536 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2569
• มติคณะรัฐมนตรี 14 กรกฎาคม 2569 · ประกาศสำนักบริหารแรงงานต่างด้าว กรมการจัดหางาน 2 กันยายน 2569