แรงงานต่างด้าวได้สิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานเหมือนลูกจ้างคนไทย กฎหมายนิยาม "ลูกจ้าง" ว่าคนที่ทำงานให้นายจ้างและรับค่าจ้าง ไม่มีเงื่อนไขเรื่องสัญชาติ แรงงานเมียนมา ลาว กัมพูชา และเวียดนามจึงได้ค่าแรงขั้นต่ำ ค่าล่วงเวลา วันหยุด วันลา และค่าชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง

ตั้งแต่ 7 ธ.ค. 2568 กฎหมายแก้ใหม่ให้ลูกจ้างหญิงลาคลอดได้ 120 วัน โดยนายจ้างจ่ายค่าจ้าง 60 วัน และคู่สมรสลาไปช่วยดูแลได้ 15 วัน

ทีมงานเอ็กซ์เวิร์คเกอร์ตรวจจากตัวบทพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานฉบับรวมถึงฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568 เมื่อ 20 พ.ย. 2569 บทความนี้ใช้กับลูกจ้างในกิจการทั่วไป ถ้าเป็นแม่บ้านหรืองานบ้าน กฎต่างออกไป อ่านที่แม่บ้านต่างด้าว 2569

1.5 เท่าค่าล่วงเวลาขั้นต่ำต่อชั่วโมง
120 วันลาคลอด ได้ค่าจ้างจากนายจ้าง 60 วัน
30–400 วันค่าชดเชยเลิกจ้างตามอายุงาน

แรงงานต่างด้าวได้สิทธิเท่าคนไทยไหม

ได้ในเรื่องสิทธิแรงงาน เวลาทำงาน วันหยุด วันลา ค่าจ้าง และค่าชดเชย ใช้กฎเดียวกับลูกจ้างไทย ค่าแรงต้องไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำของจังหวัดที่ทำงาน ดูอัตราได้ที่ค่าแรงขั้นต่ำ 2569 ทุกจังหวัด

ส่วนที่ต่างจากคนไทยคือเรื่องเอกสาร แรงงานต่างด้าวต้องมีใบอนุญาตทำงาน และทำได้เฉพาะงานที่กฎหมายอนุญาต ถ้าทำงานโดยยังไม่มีใบอนุญาต หรือมีปัญหาค่าจ้างค้าง ให้สอบถามกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน สายด่วน 1546 เพื่อรู้สิทธิของตัวเองก่อน

ทำงานวันละกี่ชั่วโมง และค่าล่วงเวลา (OT) คิดยังไง

เรื่องขั้นต่ำตามกฎหมาย
เวลาทำงานปกติไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน และ 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (งานอันตรายไม่เกิน 7 ชั่วโมงต่อวัน 42 ชั่วโมงต่อสัปดาห์)
เวลาพักอย่างน้อย 1 ชั่วโมงต่อวัน
ค่าล่วงเวลาวันทำงานไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง
ทำงานในวันหยุดเพิ่มอีกไม่น้อยกว่า 1 เท่า (หรือ 2 เท่า สำหรับลูกจ้างที่ไม่ได้ค่าจ้างวันหยุด)
ล่วงเวลาในวันหยุดไม่น้อยกว่า 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง
เพดานรวมล่วงเวลารวมทำงานวันหยุดไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

นายจ้างให้ทำล่วงเวลาได้เมื่อลูกจ้างยินยอมเป็นคราว ๆ บังคับไม่ได้ เว้นงานที่ต้องทำต่อเนื่องหรืองานฉุกเฉิน

วันหยุดของแรงงานต่างด้าว

  • วันหยุดประจำสัปดาห์ อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 วัน
  • วันหยุดตามประเพณี อย่างน้อยปีละ 13 วัน รวมวันแรงงานแห่งชาติ
  • วันหยุดพักผ่อนประจำปี อย่างน้อย 6 วันทำงาน เมื่อทำงานครบ 1 ปี

ลูกจ้างรายเดือนได้ค่าจ้างในวันหยุดทั้ง 3 แบบ ส่วนลูกจ้างรายวัน กฎหมายไม่บังคับให้จ่ายค่าจ้างในวันหยุดประจำสัปดาห์

วันลาของแรงงานต่างด้าว

ลาอะไรลาได้ได้ค่าจ้าง
ลาป่วยเท่าที่ป่วยจริงไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี
ลากิจธุระอันจำเป็นอย่างน้อย 3 วันทำงานต่อปี3 วัน
ลาคลอดไม่เกิน 120 วันไม่เกิน 60 วัน
ลาต่อเพื่อดูแลบุตรที่ป่วยอีกไม่เกิน 15 วันร้อยละ 50 ของค่าจ้าง
ลาช่วยคู่สมรสคลอดไม่เกิน 15 วัน ใช้ภายใน 90 วันหลังคลอดได้
ลาทำหมันตามที่แพทย์กำหนดได้

ตัวเลขลาคลอดและลาช่วยคู่สมรสเป็นของกฎหมายฉบับที่ 9 ที่มีผลตั้งแต่ 7 ธ.ค. 2568 ถ้าเห็นที่ไหนเขียนว่าลาคลอด 98 วัน แปลว่าเป็นข้อมูลก่อนแก้ ส่วนเงินคลอดบุตรจากประกันสังคมเป็นอีกก้อนหนึ่ง ดูที่ประกันสังคมแรงงานต่างด้าว

ค่าจ้าง: จ่ายยังไง และนายจ้างหักอะไรได้บ้าง

ค่าจ้างต้องจ่ายเป็นเงินบาท อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง ถ้าจ่ายช้านายจ้างต้องเสียดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี และถ้าจงใจไม่จ่าย ต้องจ่ายเงินเพิ่มร้อยละ 15 ทุก 7 วัน นายจ้างห้ามเรียกเงินประกันการทำงาน เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย

นายจ้างหักค่าจ้างได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายกำหนด เช่น ภาษี เงินสมทบประกันสังคม และบางกรณีที่ลูกจ้างยินยอมเป็นหนังสือ

บริษัทนำเข้าแรงงานห้ามเรียกเงินจากตัวแรงงาน ส่วนนายจ้างที่นำเข้า MOU เอง หักคืนได้เฉพาะค่าหนังสือเดินทาง ค่าตรวจสุขภาพ และค่าใบอนุญาตทำงานที่ออกให้ก่อน ไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินที่ได้รับแต่ละเดือน ค่าหัวคิวหักไม่ได้

ถูกเลิกจ้าง ได้ค่าชดเชยเท่าไร

ถ้าถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้ทำผิดร้ายแรง และทำงานครบ 120 วันขึ้นไป ได้ค่าชดเชยตามอายุงาน คิดจากค่าจ้างอัตราสุดท้าย

อายุงานค่าชดเชย
120 วัน แต่ไม่ถึง 1 ปี30 วัน
1 ปี แต่ไม่ถึง 3 ปี90 วัน
3 ปี แต่ไม่ถึง 6 ปี180 วัน
6 ปี แต่ไม่ถึง 10 ปี240 วัน
10 ปี แต่ไม่ถึง 20 ปี300 วัน
20 ปีขึ้นไป400 วัน

นายจ้างปิดกิจการก็ถือเป็นการเลิกจ้าง ต้องจ่ายค่าชดเชย ส่วนการลาออกเองไม่ได้ค่าชดเชย ถ้าสัญญาจ้าง MOU ครบกำหนดแล้วนายจ้างไม่จ้างต่อ ให้ตรวจสอบกับสายด่วน 1546 ว่าเข้าข่ายได้ค่าชดเชยหรือไม่

นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเมื่อลูกจ้างทุจริตหรือทำผิดอาญาต่อนายจ้าง จงใจหรือประมาทจนนายจ้างเสียหายร้ายแรง ฝ่าฝืนระเบียบหลังถูกเตือนเป็นหนังสือแล้ว ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร หรือถูกจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด

ถ้านายจ้างไม่บอกเลิกจ้างล่วงหน้าตามกฎหมาย ต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าในวันที่ให้ออก

ไม่แน่ใจว่าเคสของคุณได้ค่าชดเชยหรือไม่? ถามน้องเอ็กซ์ได้เลย ตอบฟรี ไม่ต้องลงทะเบียน

คุยกับน้องเอ็กซ์

นายจ้างยึดพาสปอร์ตได้ไหม

ไม่ได้ นายจ้างห้ามยึดหนังสือเดินทางหรือใบอนุญาตทำงานของลูกจ้าง มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับ 10,000–100,000 บาท ถ้าลูกจ้างยินยอมให้ช่วยเก็บ ต้องคืนให้ทุกครั้งที่ลูกจ้างขอ

แรงงานที่เข้ามาแบบ MOU ต้องมีสัญญาจ้างเป็นหนังสือ และได้รับสำเนาสัญญาเก็บไว้เอง

ถูกค้างค่าจ้าง หรือไม่ได้ค่าชดเชย ร้องเรียนที่ไหน

  1. เริ่มได้ทันที

    ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ที่ทำงาน หรือที่นายจ้างมีภูมิลำเนา

  2. ภายใน 60 วัน (ขยายได้อีก 30 วัน)

    เจ้าหน้าที่สอบสวนและมีคำสั่ง ถ้าสั่งให้จ่าย นายจ้างต้องจ่ายภายใน 30 วันนับแต่ทราบคำสั่ง

  3. ภายใน 30 วัน หลังได้คำสั่ง

    ถ้าไม่พอใจคำสั่ง ฟ้องศาลแรงงาน ถ้าไม่ฟ้อง คำสั่งเป็นที่สุด

สายด่วนกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1546 ถ้าสื่อสารภาษาไทยไม่ได้ ให้โทรสายด่วนกรมการจัดหางาน 1694 หรือขอให้นายจ้างหรือผู้ประสานงานช่วยติดต่อสำนักงานในพื้นที่

ออกจากงานหรือเปลี่ยนนายจ้าง สิทธิหายไหม

เงินที่นายจ้างเดิมค้างอยู่ เช่น ค่าจ้างหรือค่าชดเชย เป็นคนละเรื่องกับใบอนุญาตทำงาน การเปลี่ยนนายจ้างไม่ได้ทำให้สิทธิเรียกเงินส่วนนั้นหายไป แต่เรื่องเอกสารมีกำหนดเวลา ต้องเริ่มงานกับนายจ้างใหม่ให้ทัน ดูขั้นตอนที่แจ้งเปลี่ยนนายจ้างต่างด้าว 2569 ถ้าต้องการคนดูแลเอกสารให้ ดูบริการเปลี่ยนนายจ้างต่างด้าว และฝั่งนายจ้างที่ต้องแจ้งออกภายใน 15 วัน ดูที่แรงงานต่างด้าวลาออกหลังนายจ้างออกค่าเอกสาร

ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย

  • หลายคนคิดว่าแรงงานต่างด้าวไม่ต้องได้ค่าแรงขั้นต่ำ จริง ๆ ต้องได้เหมือนลูกจ้างไทย
  • หลายคนคิดว่าลาคลอดได้ 98 วัน ตั้งแต่ 7 ธ.ค. 2568 ลาได้ 120 วัน ได้ค่าจ้างจากนายจ้าง 60 วัน
  • หลายคนคิดว่าลาออกเองก็ได้ค่าชดเชย จริง ๆ ค่าชดเชยใช้กับการถูกเลิกจ้าง
  • หลายคนคิดว่านายจ้างสั่งทำ OT ได้เสมอ จริง ๆ ต้องได้ความยินยอมจากลูกจ้าง เว้นงานต่อเนื่องหรือฉุกเฉิน
  • หลายคนคิดว่านายจ้างหักค่าหัวคิวจากเงินเดือนได้ จริง ๆ หักไม่ได้

เช็กลิสต์สิทธิสำหรับแรงงานและนายจ้าง

  • ค่าแรงไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำของจังหวัด จ่ายเป็นเงินบาทอย่างน้อยเดือนละครั้ง
  • ทำงานปกติไม่เกินวันละ 8 ชั่วโมง ทำ OT ได้ค่าอย่างน้อย 1.5 เท่า
  • หยุดอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 วัน และวันหยุดตามประเพณีอย่างน้อย 13 วัน
  • ลาป่วยได้ค่าจ้างไม่เกิน 30 วันต่อปี ลาคลอดได้ 120 วัน
  • หนังสือเดินทางและใบอนุญาตทำงานอยู่กับตัวลูกจ้าง
  • มีสัญญาจ้างและเก็บสำเนาไว้

คำถามที่พบบ่อย

แรงงานต่างด้าวได้ค่าแรงขั้นต่ำไหม

ได้ พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานไม่มีเงื่อนไขเรื่องสัญชาติ ค่าแรงต้องไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำของจังหวัดที่ทำงาน

ค่า OT แรงงานต่างด้าวคิดยังไง

วันทำงานปกติไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง ล่วงเวลาในวันหยุดไม่น้อยกว่า 3 เท่า และรวมกันไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

แรงงานต่างด้าวลาคลอดได้กี่วัน

ไม่เกิน 120 วัน นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน ตามกฎหมายที่มีผลตั้งแต่ 7 ธ.ค. 2568 และลาต่อเพื่อดูแลบุตรที่ป่วยได้อีกไม่เกิน 15 วัน ได้ค่าจ้างร้อยละ 50

ถูกเลิกจ้างได้ค่าชดเชยไหม

ได้ ถ้าทำงานครบ 120 วันและไม่ได้ทำผิดร้ายแรง ได้ตั้งแต่ 30 วันถึง 400 วันตามอายุงาน ลาออกเองไม่ได้ค่าชดเชย

นายจ้างหักค่าเอกสารจากค่าจ้างได้ไหม

บริษัทนำเข้าแรงงานห้ามเรียกเงินจากแรงงาน นายจ้างที่นำเข้า MOU เองหักคืนได้เฉพาะค่าหนังสือเดินทาง ค่าตรวจสุขภาพ และค่าใบอนุญาตที่ออกให้ก่อน ไม่เกินร้อยละ 10 ต่อเดือน กรณีอื่นให้ตรวจสอบกับสายด่วน 1546

ถูกค้างค่าจ้าง ร้องเรียนที่ไหน

ยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ เจ้าหน้าที่ต้องมีคำสั่งภายใน 60 วัน หรือโทรสายด่วน 1546

แหล่งอ้างอิง

  • พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ฉบับรวมแก้ไขถึงฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568 (มาตรา 5, 9, 10, 17, 23, 24, 27–30, 32–34, 41, 54, 57, 59, 61–63, 70, 76, 118, 119, 123–125)
  • กฎกระทรวง ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2541) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ชั่วโมงทำงานล่วงเวลา)
  • พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 แก้ไขเพิ่มเติม (มาตรา 42, 46, 49, 131)
  • สายด่วนกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1546 · กรมการจัดหางาน 1694