เลือกบริษัททำเอกสารแรงงานต่างด้าว เช็กอะไรบ้างก่อนจ่าย

งานเอกสารแรงงานต่างด้าวเป็นงานที่ผลลัพธ์มาช้าและตรวจสอบยากระหว่างทาง กว่าจะรู้ว่าเจ้าที่จ้างไว้ทำงานเป็นหรือเปล่า มักเป็นตอนที่เอกสารใกล้หมดอายุหรือเจ้าหน้าที่เข้าตรวจแล้ว บทความนี้จึงรวมสิ่งที่ เช็กได้ตั้งแต่ก่อนจ่ายเงิน ไม่ใช่รอวัดผลตอนปลายทาง

สรุปใน 30 วินาที

• ขอเลขที่ใบอนุญาตแล้วตรวจว่ามีอยู่จริง — ข้อเดียวนี้คัดคนออกได้มากที่สุด
• ราคาต้องแยกได้ว่าอะไรคือค่าราชการ อะไรคือค่าบริการ ถ้าแยกไม่ได้ แปลว่าเทียบเจ้าต่อเจ้าไม่ได้
• ใครรับปากว่า "ผ่านแน่นอน" ทั้งที่ยังไม่เห็นเอกสารลูกจ้าง ให้เดินออก

1. ขอเลขที่ใบอนุญาต แล้วตรวจว่ามีอยู่จริง

บริษัทที่รับดำเนินการเรื่องแรงงานต่างด้าวโดยชอบ จะมีเลขที่ใบอนุญาตที่บอกได้ทันทีเมื่อถูกถาม ขอเลขมาแล้วสอบถามยืนยันกับสำนักงานจัดหางานจังหวัดในพื้นที่ ข้อนี้ใช้เวลาไม่กี่นาทีและคัดปัญหาส่วนใหญ่ออกได้ตั้งแต่ต้น

2. ดูว่าเขาถามอะไรคุณบ้าง

ข้อนี้ตรวจ “ความเป็นมืออาชีพ” ได้ดีกว่าเว็บไซต์สวย ๆ เจ้าที่ทำงานเป็นจะถามก่อนเสนอราคาว่า ใบอนุญาตของลูกจ้างหมดอายุวันไหน · อยู่กลุ่มมติ ครม. รอบไหน · สัญชาติอะไร · เคยเปลี่ยนนายจ้างมาก่อนหรือไม่ เพราะแต่ละรอบมีกำหนดเวลาและเอกสารคนละชุดกันจริง ๆ เจ้าที่ตอบราคาได้ทันทีโดยไม่ถามอะไรเลย มักเป็นเจ้าที่จะพบว่า “เคสนี้ทำไม่ได้” ทีหลัง

3. ราคาต้องแจกแจงได้ว่าอะไรเป็นค่าราชการ อะไรเป็นค่าบริการ

ค่าธรรมเนียมราชการเป็นตัวเลขตายตัวที่ตรวจสอบได้ เช่น รอบต่ออายุปัจจุบันคือ ค่ายื่นคำขอ 100 บาท และค่าธรรมเนียมใบอนุญาตทำงาน 900 บาท ส่วนค่าบริการเป็นของแต่ละเจ้า — ใบเสนอราคาที่ดีต้องแยกสองก้อนนี้ออกจากกัน ถ้าเหมารวมเป็นก้อนเดียวโดยไม่ยอมแจกแจง คุณจะไม่มีทางรู้ว่าจ่ายค่าอะไรไปบ้าง

4. ต้องมีสัญญาและใบเสร็จทุกครั้ง

• สัญญา ระบุขอบเขตงาน สิ่งที่ส่งมอบ กรอบเวลา และเงื่อนไขกรณีทำไม่สำเร็จ
• ใบเสร็จในนามบริษัท ไม่ใช่โอนเข้าบัญชีบุคคลแล้วจบ
• ใบเสร็จค่าธรรมเนียมของราชการ — ขอสำเนาเก็บไว้เสมอ นี่คือหลักฐานว่ายื่นจริง

5. ถามว่าจะรายงานความคืบหน้าอย่างไร

งานเอกสารใช้เวลาเป็นสัปดาห์ถึงเป็นเดือน สิ่งที่ควรตกลงกันไว้ก่อนคือ จะรู้ความคืบหน้าทางไหน ทุกกี่วัน และถ้าเอกสารติดขัดจะแจ้งเมื่อไร เจ้าที่เงียบจนถึงวันนัดรับของ คือเจ้าที่คุณจะรู้ปัญหาช้าที่สุด

6. เช็กว่าเขารู้เรื่องรอบผ่อนผันที่ใช้อยู่จริงหรือเปล่า

คำถามทดสอบง่าย ๆ ที่ใช้ได้เสมอ: “ตอนนี้รอบไหนเปิดอยู่ และเดดไลน์ยื่นคือวันไหน” ถ้าตอบด้วยรอบที่ปิดไปแล้ว หรือตอบแบบกว้าง ๆ ว่า “ต่อได้ตลอด” ให้ระวัง — กำหนดเวลาของแต่ละรอบเป็นเรื่องตายตัวและพลาดแล้วย้อนหลังไม่ได้

7. สัญญาณที่ควรเดินออกทันที

• เสนอ “ทางลัด” ที่ไม่ต้องให้ลูกจ้างไปแสดงตัวหรือไม่ต้องตรวจสุขภาพ
• รับปากว่า รับรองผ่านแน่นอน ทั้งที่ยังไม่เห็นเอกสารของลูกจ้าง
• ขอให้โอนเงินเข้าบัญชีบุคคลและไม่ออกใบเสร็จ
• บอกให้คุณ “ให้เขาทำงานไปก่อน เดี๋ยวเอกสารตามมา” — ระหว่างนั้นคนที่รับโทษคือคุณ (ปรับ 10,000–100,000 บาทต่อคน ตามมาตรา 102 ดู โทษของนายจ้างฉบับอ้างมาตราได้)
• รับทำเอกสารที่ตรวจสอบย้อนกลับไม่ได้ — วิธีดูอยู่ที่ 4 จุดคัดกรองเอกสารปลอม

สิ่งที่บริษัทที่ดีก็ทำให้ไม่ได้

เกณฑ์ข้างบนช่วยคัดคนที่ทำงานเป็นออกจากคนที่ไม่เป็น แต่มีบางเรื่องที่ไม่มีใครทำแทนได้จริง ๆ ไม่ว่าจะจ่ายเท่าไร — ถ้าใครรับปากเรื่องพวกนี้ ให้ถือเป็นสัญญาณอันตรายทันที

• เรื่องที่ตัวลูกจ้างต้องไปแสดงตัวเอง เช่น เก็บอัตลักษณ์บุคคลและตรวจสุขภาพ
• เอกสารที่นายจ้างพิมพ์เองได้ฟรีจากระบบ เช่น ใบอนุญาตทำงานชั่วคราวแบบ บต.62 — กรมการจัดหางานเตือนเรื่องคนที่อ้างว่ารับทำให้ได้โดยเฉพาะ (ดู บต.62 สถานะล่าสุดและกลโกงที่ต้องระวัง)
• การรับประกันผลอนุมัติ — คนอนุมัติคือนายทะเบียน ไม่ใช่บริษัทที่คุณจ้าง

เอ็กซ์เวิร์คเกอร์เองก็อยู่ใต้เกณฑ์เดียวกันนี้ ถ้าเราหรือใครก็ตามรับปากสามข้อนี้ ให้สงสัยไว้ก่อน

เช็กลิสต์ก่อนโอนเงินงวดแรก

1. เห็นเลขที่ใบอนุญาตและตรวจแล้วว่ามีอยู่จริง
2. มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุขอบเขตงานและสิ่งที่เกิดขึ้นถ้าไม่สำเร็จ
3. ใบเสนอราคาแยกค่าราชการกับค่าบริการออกจากกัน
4. โอนเข้าบัญชีนิติบุคคล และได้ใบเสร็จทุกงวด
5. รู้ว่าจะรายงานความคืบหน้าให้คุณอย่างไร และใครเป็นคนติดต่อ
6. เขาถามข้อมูลลูกจ้างของคุณครบก่อนเสนอราคา ไม่ใช่ให้ราคามาก่อนถาม

คำถามที่พบบ่อย

บริษัททำเอกสารแรงงานต่างด้าวต้องมีใบอนุญาตไหม

งานนำคนต่างด้าวมาทำงานเป็นงานที่ต้องได้รับอนุญาต ให้ขอเลขที่ใบอนุญาตแล้วตรวจว่ามีอยู่จริง อย่ารับแค่คำพูดหรือรูปใบอนุญาตที่ส่งมาให้ดู

ทำไมราคาที่ได้จากแต่ละเจ้าถึงต่างกันมาก

เพราะบางเจ้ารวมค่าธรรมเนียมราชการไว้ในราคาเดียว บางเจ้าแยก และขอบเขตงานก็ไม่เท่ากัน วิธีเทียบที่ได้ผลคือขอให้แจกแจงทีละรายการ ดูรายการที่ควรมีได้ที่ ต้นทุนจ้างแรงงานต่างด้าว 1 คนต่อปี

จ่ายเงินไปแล้วแต่งานไม่คืบ ทำอย่างไร

รวบรวมสัญญา ใบเสร็จ และหลักฐานการติดต่อทั้งหมดไว้ก่อน แล้วปรึกษาสำนักงานจัดหางานจังหวัดในพื้นที่ หรือสายด่วนกระทรวงแรงงาน 1506 กด 2 — และอย่าปล่อยให้ลูกจ้างทำงานไปพลางระหว่างรอ เพราะคนที่รับโทษคือคุณ

ให้ลูกจ้างทำงานไปก่อนระหว่างรอเอกสาร ได้ไหม

ไม่ได้ การจ้างคนต่างด้าวที่ยังไม่มีใบอนุญาตทำงานมีโทษปรับ 10,000–100,000 บาทต่อคนหนึ่งคน ตามมาตรา 102 และผู้รับโทษคือนายจ้าง ไม่ใช่บริษัทที่คุณจ้าง

อยากเปลี่ยนเจ้า ต้องเริ่มใหม่ทั้งหมดไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป ขึ้นกับว่าเรื่องเดินไปถึงขั้นไหนแล้ว ให้ขอสำเนาเอกสารทุกใบที่ยื่นไปแล้วจากเจ้าเดิม ก่อนตัดสินใจ — สำเนาเหล่านี้เป็นของคุณ

ถ้ายังลังเลว่าจะทำเองหรือจ้าง

เทียบข้อดีข้อเสียของสองทางไว้แล้วที่ นำเข้าแรงงาน MOU ทำเองหรือจ้างบริษัทดีกว่า และถ้าอ่านเกณฑ์ทั้ง 7 ข้อข้างบนแล้วอยากเอามาตรวจเราดูบ้าง เริ่มที่หน้า บริการนำเข้าแรงงาน MOU ได้เลย — ถามได้ทุกข้อ

ข้อมูล ณ 22 สิงหาคม 2569 · ค่าธรรมเนียมอ้างอิงจากประกาศกระทรวงแรงงานรอบต่ออายุปัจจุบัน