พาสปอร์ตแรงงานต่างด้าว PJ CI TD ต่างกันอย่างไร ครบ 3 สัญชาติ

แรงงานลาว กัมพูชา และเมียนมาในไทย ถือเอกสารเดินทางได้ 5 แบบ คือพาสปอร์ตลาว พาสปอร์ตกัมพูชาเล่มแดง พาสปอร์ตเมียนมา (PJ) CI ของเมียนมา และ TD ของกัมพูชาเล่มดำ

สามแบบแรกเป็นหนังสือเดินทาง ส่วน CI กับ TD ไม่ใช่พาสปอร์ต แม้หลายคนจะเรียกรวมกันว่า "พาสปอร์ต" ก็ตาม ความต่างนี้มีผลจริง เพราะ CI ใช้ได้เฉพาะในไทย และ PJ ที่หลายคนคิดว่าไปได้ทั่วโลก ก็มีรายงานว่าถูกจำกัดให้ใช้กับไทยเป็นหลัก

ทีมงานเอ็กซ์เวิร์คเกอร์รวบรวมจากปกเอกสารจริงที่ผ่านมือทีม ประกาศกรมการจัดหางาน และมติคณะรัฐมนตรี ตรวจล่าสุดเมื่อ 14 พ.ย. 2569

เอกสารเดินทางแรงงานต่างด้าวมีกี่แบบ

ดูจากปกก็แยกได้เกือบหมด เพราะแต่ละแบบมีสีและชื่อบนปกไม่ซ้ำกัน

ตารางเทียบพาสปอร์ต CI และ TD

เอกสาร	ประเภท	ใช้เดินทางไปประเทศอื่น	ใช้ยื่นวีซ่าและใบอนุญาตทำงานในไทย
พาสปอร์ตลาว	หนังสือเดินทาง	ได้ตามปกติของหนังสือเดินทาง	ได้
พาสปอร์ตกัมพูชา (เล่มแดง)	หนังสือเดินทาง	ได้ตามปกติของหนังสือเดินทาง	ได้
พาสปอร์ตเมียนมา (PJ)	หนังสือเดินทางสำหรับไปทำงาน	มีรายงานว่าถูกจำกัดให้ใช้กับไทยเป็นหลัก	ได้
CI เมียนมา	เอกสารรับรองบุคคล	ไม่ได้ ปกระบุว่าใช้ได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทย	ใช้กับแรงงานกลุ่มมติคณะรัฐมนตรีตามประกาศกรมการจัดหางาน
TD กัมพูชา (เล่มดำ)	เอกสารเดินทาง	ยังไม่มีแหล่งยืนยัน	ใช้กับแรงงานกลุ่มมติคณะรัฐมนตรี 3 ต.ค. 2566 ที่กรมการจัดหางานประสานให้ออก

ส่วนอายุของเล่ม แต่ละประเทศเป็นคนกำหนดและอาจต่างกันตามรุ่นที่ออก จากเล่มที่ทีมงานดำเนินการจริง CI รุ่นใหม่สีเขียว 4 ปี · พาสปอร์ตเมียนมา (PJ) 5 ปี · TD กัมพูชาเล่มดำ 5 ปี · พาสปอร์ตกัมพูชาเล่มแดง 10 ปี · พาสปอร์ตลาว 10 ปี อายุที่ใช้ได้จริงของแต่ละเล่ม ให้ดูวันหมดอายุที่หน้าข้อมูลของเล่มจริง แล้วเริ่มต่อก่อนหมดอายุล่วงหน้า

ฝั่งไทยรับเอกสารแบบไหนบ้าง

พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 12(1) ใช้คำว่า "หนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทาง" ที่ยังไม่หมดอายุ มติคณะรัฐมนตรีเรื่องการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว เช่น มติ 14 ก.ค. 2569 ก็ใช้คำเดียวกัน แต่ทั้งตัวกฎหมายและมติไม่ได้ระบุชื่อ CI หรือ TD ไว้

สิ่งที่มีเอกสารราชการรองรับชัด คือประกาศกรมการจัดหางาน ลงวันที่ 12 ต.ค. 2569 ที่เปิดศูนย์ออก CI ให้แรงงานเมียนมากลุ่มมติคณะรัฐมนตรี ใช้ทำตามเงื่อนไข "หนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทน" แล้วไปตรวจลงตรา ส่วน TD กัมพูชา สำนักงานจัดหางานจังหวัดตราดประกาศเมื่อ 7 พ.ค. 2567 ว่ากรมการจัดหางานประสานทางการกัมพูชาให้ออก TD เพื่อพิสูจน์สัญชาติแรงงานกัมพูชากลุ่มมติคณะรัฐมนตรี 3 ต.ค. 2566 ยื่นผ่านระบบ cam.doe.go.th ค่าธรรมเนียม 1,400 บาท

ถ้าไม่แน่ใจว่าเอกสารที่ลูกจ้างถืออยู่ใช้กับกลุ่มของเขาได้ไหม ให้ตรวจกับสำนักงานจัดหางานจังหวัด หรือสายด่วนกรมการจัดหางาน 1694 เป็นรายกรณี

CI ของเมียนมาคืออะไร ทำที่ไหน

CI ย่อมาจาก Certificate of Identity หรือเอกสารรับรองบุคคล ออกโดยทางการเมียนมา ไทยเป็นฝ่ายอำนวยความสะดวกให้ตั้งศูนย์ในประเทศไทย ปกสีเขียวพิมพ์ไว้เองว่าใช้ได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทย

ค่าธรรมเนียม 2,660 บาทใช้กับรอบนี้เท่านั้น ที่อยู่ศูนย์แต่ละแห่งดูได้ที่ศูนย์ CI เมียนมาอยู่ที่ไหน และเงื่อนไขการโอนเงินกับภาษีที่ศูนย์แจ้งดูได้ที่เงื่อนไขโอนเงิน 25% และภาษีของศูนย์ CI

PJ ของเมียนมาใช้เดินทางไปประเทศอื่นได้ไหม

PJ คือหนังสือเดินทางเมียนมาประเภทสำหรับคนที่ไปทำงานต่างประเทศ แยกจาก PV ซึ่งเป็นประเภทสำหรับเดินทางทั่วไป สื่อเมียนมาหลายแห่งรายงานตรงกันว่าทางการเมียนมาประทับข้อจำกัดบน PJ ให้ใช้กับการอยู่และทำงานในไทยเป็นหลัก และตั้งแต่ปี 2567 เปลี่ยน PJ ที่ยังไม่หมดอายุเป็น PV ไม่ได้แล้ว

ขั้นตอนเปลี่ยนจาก CI เป็น PJ อ่านต่อได้ที่เปลี่ยน CI เป็น PJ แรงงานต่างด้าว และภาพรวมของเล่ม CI อยู่ที่ทำเล่ม CI เมียนมา

TD กัมพูชาเล่มดำ ต่างจากพาสปอร์ตเล่มแดงยังไง

TD (Travel Document) เป็นเอกสารเดินทางสำหรับแรงงานกัมพูชาที่ทำงานต่างประเทศ ปกสีดำ สื่อกัมพูชารายงานว่ากระทรวงแรงงานและการฝึกอาชีพกัมพูชาเป็นผู้ดูแลการต่ออายุ ส่วนพาสปอร์ตเล่มแดงเป็นหนังสือเดินทางทั่วไปที่กระทรวงมหาดไทยกัมพูชาออก

สองเล่มนี้เป็นคนละรายการ ใช้แทนกันไม่ได้ ถ้าลูกจ้างถือ TD อยู่แล้วจะทำเล่มแดง หรือถือเล่มแดงแล้วถูกขอให้ทำ TD ให้ถามให้ชัดก่อนว่ากลุ่มของลูกจ้างต้องใช้แบบไหน

อย่าสับสนกับ T.D. ที่กระทรวงการต่างประเทศของไทยออกให้คนต่างด้าวบางกลุ่ม ชื่อย่อเหมือนกันแต่เป็นคนละเอกสาร ข้อมูลภาพรวมของแรงงานกัมพูชาในไทยดูได้ที่สถิติแรงงานกัมพูชาในไทย 2569

พาสปอร์ตลาวต่ออายุในไทยได้ไหม

พาสปอร์ตลาวออกโดยกรมกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ สปป.ลาว ช่องทางที่เอ็กซ์เวิร์คเกอร์ใช้คือต่ออายุเล่มที่มีอยู่ผ่านเอเจนซี่ฝั่งลาว ลูกจ้างไม่ต้องเดินทางกลับลาวเอง แต่เราไม่รับทำพาสปอร์ตลาวเล่มใหม่

ถ้าต้องติดต่อสถานทูตลาวเอง ที่อยู่และเบอร์โทรอยู่ในสถานทูตลาวในไทย อยู่ที่ไหน ส่วนรายละเอียดการต่อเล่มผ่านเราอยู่ที่บริการพาสปอร์ตแรงงานต่างด้าว

แรงงานกลุ่มไหนถือเอกสารแบบไหน

กลุ่มแรงงาน	เอกสารที่ถือ
นำเข้าตาม MOU	หนังสือเดินทาง + วีซ่า + ใบอนุญาตทำงาน
กลุ่มมติคณะรัฐมนตรี (ขึ้นทะเบียนในไทย)	หนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทน + วีซ่า + ใบอนุญาตทำงาน แล้วทำบัตรชมพูเป็นขั้นสุดท้าย
เมียนมากลุ่มมติ 11 พ.ย. 2568 และ 14 ก.ค. 2569	ทำ CI ที่ศูนย์ในไทยได้ในรอบ 14 ต.ค. 2569 – 14 ม.ค. 2570
บัตรผ่านแดนตามมาตรา 64 (ไป-กลับตามฤดูกาล)	บัตรผ่านแดน ไม่ใช่ 1 ใน 5 แบบในบทความนี้

ความต่างของสองกลุ่มแรกอ่านเพิ่มที่แรงงาน MOU กับกลุ่มมติ ครม. ต่างกันอย่างไร

เล่มหมดอายุหรือเปลี่ยนเล่ม นายจ้างต้องทำอะไร

ได้เล่มใหม่แล้วยังไม่จบ เพราะวีซ่าที่ประทับอยู่ในเล่มเดิมยังต้องย้ายตรา สิ่งที่ต้องทำฝั่งไทยมี 3 เรื่อง อยู่ที่ ตม. 2 เรื่อง และกรมการจัดหางาน 1 เรื่อง

• ย้ายตราประทับวีซ่าลงเล่มใหม่ ที่ ตม. ที่ยื่นขออยู่ต่อครั้งล่าสุด
• สอบถามกรมการจัดหางานว่าต้องแก้ข้อมูลเล่มในใบอนุญาตทำงานหรือไม่ สายด่วน 1694 (เรายังยืนยันแบบฟอร์มที่ใช้ไม่ได้)
• รายงานตัว 90 วันรอบถัดไปต้องไปที่ ตม. แจ้งออนไลน์ไม่ได้ มอบคนอื่นไปแทนได้ รอบต่อไปจึงกลับไปแจ้งออนไลน์ได้

ขั้นตอนย้ายตราแบบละเอียดอยู่ในเปลี่ยนพาสปอร์ตใหม่ ย้ายตราวีซ่าแรงงานต่างด้าว กรณี CI เล่มใหม่หรือเปลี่ยนจาก CI เป็น PJ ใช้ขั้นตอนเดียวกันทุกข้อหรือไม่ เรายังไม่มีเอกสารราชการยืนยัน ให้ถาม ตม. ในพื้นที่ก่อนยื่น

สำหรับกลุ่มมติ 14 ก.ค. 2569 ที่เล่มหมดอายุก่อน 11 ธ.ค. 2569 ต้องยื่นต่ออายุภายใน 11 ธ.ค. 2569 แล้วตรวจลงตราใหม่ภายใน 90 วันนับแต่ได้เล่ม และไม่เกิน 30 มิ.ย. 2570

ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย

• หลายคนคิดว่า CI คือพาสปอร์ตชั่วคราว จริง ๆ แล้ว CI เป็นเอกสารรับรองบุคคล ไม่ใช่หนังสือเดินทาง และปกระบุว่าใช้ได้เฉพาะในไทย
• หลายคนคิดว่า TD เล่มดำคือพาสปอร์ตกัมพูชา จริง ๆ แล้ว TD เป็นเอกสารเดินทางสำหรับแรงงาน คนละรายการกับเล่มแดง
• หลายคนคิดว่า PJ ใช้เดินทางได้ทั่วโลก จริง ๆ แล้วมีรายงานว่า PJ ถูกจำกัดให้ใช้กับไทยเป็นหลัก
• หลายคนคิดว่าได้เล่มใหม่แล้วก็จบ จริง ๆ แล้วต้องย้ายตราวีซ่า และไปรายงานตัว 90 วันรอบถัดไปที่ ตม. ส่วนใบอนุญาตทำงานให้ตรวจกับกรมการจัดหางาน

คำถามที่พบบ่อย

CI กับพาสปอร์ตเมียนมาต่างกันอย่างไร

CI เป็นเอกสารรับรองบุคคลที่ใช้ได้เฉพาะในไทย ส่วนพาสปอร์ตเมียนมา (PJ) เป็นหนังสือเดินทางประเภทสำหรับคนไปทำงาน ซึ่งมีรายงานว่าถูกจำกัดให้ใช้กับไทยเป็นหลักเช่นกัน

TD กัมพูชาคืออะไร

เอกสารเดินทางสำหรับแรงงานกัมพูชาที่ทำงานต่างประเทศ ปกสีดำ ไม่ใช่พาสปอร์ต และใช้แทนพาสปอร์ตเล่มแดงไม่ได้

พาสปอร์ตแรงงานต่างด้าวมีอายุกี่ปี

CI รุ่นใหม่สีเขียว 4 ปี · พาสปอร์ตเมียนมา (PJ) 5 ปี · TD กัมพูชาเล่มดำ 5 ปี · พาสปอร์ตกัมพูชาเล่มแดง 10 ปี · พาสปอร์ตลาว 10 ปี ดูวันหมดอายุจริงได้ที่หน้าข้อมูลของเล่ม

ทำ CI รอบนี้ค่าธรรมเนียมเท่าไร

2,660 บาท จ่ายที่เคาน์เตอร์ 7-Eleven ตามประกาศกรมการจัดหางาน ลงวันที่ 12 ต.ค. 2569 ใช้กับรอบ 14 ต.ค. 2569 – 14 ม.ค. 2570

เปลี่ยนเล่มใหม่แล้วต้องแจ้งใครบ้าง

ย้ายตราวีซ่าที่ ตม. และรายงานตัว 90 วันรอบถัดไปต้องไปที่ ตม. ส่วนใบอนุญาตทำงานให้ตรวจกับกรมการจัดหางาน 1694 ว่าต้องแก้ข้อมูลเล่มหรือไม่

แหล่งอ้างอิง

• ประกาศกรมการจัดหางาน เรื่อง ประชาสัมพันธ์การเปิดดำเนินการของศูนย์ออกเอกสารรับรองบุคคล (CI) และ Mobile Unit ของทางการเมียนมา ลงวันที่ 12 ต.ค. 2569
• มติคณะรัฐมนตรี 14 ก.ค. 2569 เรื่องการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว
• พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 12(1)
• สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง — การเปลี่ยนเล่มหนังสือเดินทางและย้ายตราประทับ · การรายงานตัว 90 วัน
• RFA (7 มิ.ย. 2567) · Myanmar Labour News (13 มิ.ย. 2567) · CNI News (10 ต.ค. 2568) — ประเภทและข้อจำกัดของ PJ
• Phnom Penh Post ผ่าน Open Development Cambodia (10 พ.ค. 2565) — TD และบัตร OCWC ของแรงงานกัมพูชา
• กระทรวงการต่างประเทศ — Travel Document for Aliens (T.D.) mfa.go.th
• สำนักงานจัดหางานจังหวัดตราด — ประชาสัมพันธ์การขอรับเอกสารเดินทาง (TD) ของแรงงานกัมพูชา (7 พ.ค. 2567)

ข้อมูล ณ วันที่ตรวจสอบ 14 พฤศจิกายน 2569 · ลักษณะปกอ้างอิงจากเล่มจริงที่ผ่านมือทีมงาน รุ่นที่ออกใหม่อาจต่างไป