เปลี่ยนพาสปอร์ตใหม่ ย้ายตราวีซ่าแรงงานต่างด้าว 2569

เมื่อแรงงานต่างด้าวเปลี่ยนหนังสือเดินทาง (พาสปอร์ต) เป็นเล่มใหม่ สิ่งที่ต้องทำมี 2 ขั้นตอน คนละหน่วยงาน คือ (1) ย้ายตราประทับการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรจากเล่มเก่าไปเล่มใหม่ ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และ (2) แก้ข้อมูลหนังสือเดินทางที่ปรากฏในใบอนุญาตทำงาน ที่กรมการจัดหางาน ต้องทำทั้งคู่ ไม่ใช่ขั้นตอนเดียวจบ

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเรียกขั้นตอนแรกอย่างเป็นทางการว่า “การเปลี่ยนเล่มหนังสือเดินทาง และย้ายตราประทับลงในหนังสือเดินทางเล่มใหม่” ใช้แบบ “คำขอให้ย้ายตราประทับลงหนังสือเดินทางเล่มใหม่” ซึ่งไม่มีเลข ตม. กำกับ (ตารางดาวน์โหลดของ สตม. ระบุ Form No. เป็นขีด) — ไม่ใช่ ตม.13 อย่างที่บางเว็บเขียน เพราะ ตม.13 คือคำขอหลักฐานแจ้งออกไปนอกราชอาณาจักรเพื่อกลับเข้ามาอีก (Endorsement) คนละเรื่องกัน

ส่วนคำถามที่ถามกันมากที่สุดคือ “ไม่ย้ายตราแล้วกลายเป็นคนอยู่เกินกำหนดไหม” คำตอบคือ ไม่ใช่ แต่ที่กระทบแน่นอนคือ เปลี่ยนเล่มแล้วยังไม่ไปแจ้ง จะรายงานตัว 90 วันผ่านระบบออนไลน์ไม่ได้

แยกให้ชัดก่อน: คุณอยู่ในสถานการณ์ไหน

(ก) ย้ายตราเก่าไปเล่มใหม่ — ยังอยู่ในช่วงที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ตามตราประทับเดิม แต่เพิ่งได้เล่มใหม่เพราะเล่มเดิมหมดอายุ หมดหน้าประทับ หรือสูญหาย กรณีนี้ยื่นคำขอย้ายตราประทับที่ตรวจคนเข้าเมือง

(ข) ได้เล่มใหม่ แล้วต้องขอตรวจลงตราใหม่ในรอบต่ออายุ — ถึงรอบต่ออายุใบอนุญาตทำงานและการอนุญาตให้อยู่พอดี กรณีนี้เดินตามขั้นตอนตรวจลงตราและต่ออายุของรอบนั้นโดยใช้เล่มใหม่ตั้งแต่ต้น

ปี 2569 เคสของแรงงาน 4 สัญชาติส่วนใหญ่เป็นแบบ (ข) ถ้าไม่แน่ใจ ให้ดูวันสิ้นสุดการอนุญาตในตราประทับล่าสุดเทียบกับรอบต่ออายุก่อน — ดูภาพรวมที่ การต่อใบอนุญาตทำงานและวีซ่าตามมติ ครม. ก.ค. 2569

เอกสารที่ต้องใช้ แยก 2 กรณีตามที่ สตม. ประกาศ

เอกสารของสองกรณีไม่เหมือนกัน การเตรียมปนกันคือสาเหตุที่ถูกตีกลับบ่อยที่สุด

กรณีที่ 1 เล่มเดิมหมดอายุ หรือหมดหน้าสำหรับประทับตรา

• แบบคำขอให้ย้ายตราประทับลงหนังสือเดินทางเล่มใหม่
• หนังสือรับรองจากสถานทูต
• หนังสือเดินทางเล่มเก่า พร้อมสำเนา
• หนังสือเดินทางเล่มใหม่ พร้อมสำเนา
• สำเนาตราประทับแสดงการเดินทางเข้าครั้งสุดท้าย
• สำเนาหน้าหนังสือเดินทางที่มีวีซ่า (ถ้ามี)
• สำเนาตราประทับการอนุญาตให้อยู่ต่อครั้งสุดท้าย
• บัตรตรวจคนเข้าเมือง ตม.6 (บัตรขาออก) พร้อมสำเนา

กรณีที่ 2 เล่มเดิมสูญหาย

• แบบคำขอให้ย้ายตราประทับลงหนังสือเดินทางเล่มใหม่
• สำเนาหนังสือแจ้งความจากสถานีตำรวจ
• สำเนาหนังสือเดินทางเล่มเก่าที่มีรูปถ่าย (ถ้ามี)
• สำเนาหนังสือเดินทางเล่มใหม่
• หนังสือจากสถานทูตถึงสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ขอความร่วมมือให้สำเนาตราเข้าลงในเล่มใหม่

กรณีสูญหาย เจ้าหน้าที่จะตรวจหลักฐานการเดินทางเข้าราชอาณาจักรก่อน เมื่อพบว่าถูกต้องจึงสำเนาตราขาเข้าให้ และถ้ามีคำร้องขออยู่ต่อค้างอยู่ ต้องติดต่อแผนกตรวจลงตราเพื่อสำเนาตราอนุญาตให้อยู่อีกชั้นหนึ่ง

ข้อควรทราบ: เอกสารเผยแพร่ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองไม่ได้แยกขั้นตอนตามกลุ่มแรงงาน (หน้านี้เขียนไว้สำหรับคนต่างด้าวทั่วไป) แต่ละพื้นที่จึงอาจขอเอกสารประกอบต่างกัน ควรตรวจสอบรายการกับตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ก่อนไปยื่น

ยื่นที่ไหน

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุว่า กรณีเคยยื่นคำร้องขออยู่ต่อในราชอาณาจักรมาก่อน สามารถยื่นได้ที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองแห่งที่ยื่นคำร้องขออยู่ต่อครั้งล่าสุด แรงงานที่ทำงานต่างจังหวัดจึงควรติดต่อตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดในพื้นที่เป็นอันดับแรก และไม่พบช่องทางยื่นออนไลน์สำหรับการย้ายตราประทับ

ขั้นตอนที่ 2: แก้ข้อมูลหนังสือเดินทางในใบอนุญาตทำงาน

การย้ายตราประทับเป็นเรื่องของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ส่วนการแก้ข้อมูลหนังสือเดินทางที่ปรากฏในใบอนุญาตทำงานเป็นเรื่องของกรมการจัดหางาน ซึ่งใช้แบบคำขอคนละฉบับ คือ บต.44 คำขอเปลี่ยนรายการในใบอนุญาตทำงาน (FORM WP.44) เอกสารแนบตามที่ระบุในแบบคือ สำเนาเอกสารสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวที่ทางราชการออกให้ · สำเนาหลักฐานที่แสดงว่ามีการเปลี่ยนรายการจริง · และใบอนุญาตทำงาน รายละเอียดและค่าธรรมเนียมสอบถามสำนักงานจัดหางานจังหวัดหรือสายด่วน 1694

ถ้าปล่อยให้สองฝั่งไม่ตรงกัน ผลคือข้อมูลในใบอนุญาตทำงานจะไม่ตรงกับหนังสือเดินทางที่แรงงานถืออยู่จริง ซึ่งต้องเคลียร์อยู่ดีเมื่อถึงรอบต่ออายุ ดูขั้นตอนที่ บริการต่ออายุใบอนุญาตทำงาน

ไม่ย้ายตราประทับ เกิดอะไรขึ้นจริง ๆ

การไม่ย้ายตราประทับ ไม่ได้ทำให้กลายเป็นผู้อยู่เกินกำหนด (overstay) โดยอัตโนมัติ — ความผิดฐานอยู่เกินกำหนดตามมาตรา 81 แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 เกิดขึ้นเมื่ออยู่โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือการอนุญาตสิ้นสุด หรือถูกเพิกถอนเท่านั้น (โทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ) องค์ประกอบคือสถานะการอนุญาตให้อยู่ ไม่ใช่ว่าตราอยู่ในเล่มไหน

แต่ที่กระทบแน่ ๆ คือ เปลี่ยนเล่มแล้วยังไม่ไปแจ้ง จะรายงานตัว 90 วันผ่านระบบออนไลน์ไม่ได้ หน้าการรับแจ้งอยู่ในราชอาณาจักรเกิน 90 วันของ สตม. (อัปเดต 14 สิงหาคม 2569) ระบุว่าต้องมาแจ้งกับเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองตามเขตพื้นที่ที่พักอาศัย จะแจ้งเองหรือมอบหมายผู้อื่นไปแทนก็ได้ แล้วรอบถัดไปจึงกลับไปยื่นออนไลน์ได้

ฐานอำนาจของการแจ้ง 90 วันคือมาตรา 37(5) ไม่ปฏิบัติตามมีโทษตามมาตรา 76 ปรับไม่เกิน 5,000 บาท และปรับอีกไม่เกินวันละ 200 บาท อัตราเปรียบเทียบปรับที่ สตม. ประกาศคือ 2,000 บาท ดูวิธีแจ้งที่ คู่มือรายงานตัว 90 วัน

ส่วนการแจ้งที่พักตามแบบ ตม.30 เป็นหน้าที่ของเจ้าบ้านหรือเจ้าของเคหสถานเมื่อรับคนต่างด้าวเข้าพัก ไม่ได้ผูกกับเลขหนังสือเดินทาง และยังไม่พบข้อกำหนดว่าเปลี่ยนเล่มแล้วต้องแจ้ง ตม.30 ใหม่ — ดูหน้าที่ฝั่งนายจ้างที่ แจ้งที่พักคนต่างด้าว ตม.30

กรอบเวลาและค่าธรรมเนียม

กฎหมายคนเข้าเมืองไม่ได้กำหนดจำนวนวันไว้เป็นการเฉพาะว่าต้องย้ายตราประทับภายในกี่วัน แต่ควรทำทันทีที่ได้เล่มใหม่ เพราะข้อมูลในระบบของตรวจคนเข้าเมืองยังผูกกับเล่มเดิม จะกระทบขั้นตอนอื่นที่ตามมา เช่น การรายงานตัว 90 วัน ส่วนตัวเลข “ภายใน 15 วัน” ที่พบบนเว็บทั่วไป ไม่พบว่ามีที่มาจากเอกสารราชการฉบับใด

อัตราค่าธรรมเนียมของตรวจคนเข้าเมืองเป็นไปตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 27 (พ.ศ. 2546) ออกตามความในพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 ค่าใช้จ่ายจริงแต่ละกรณีให้สอบถามสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ก่อนดำเนินการ

บริบทปี 2569 ที่นายจ้างต้องรู้

มติคณะรัฐมนตรี 14 กรกฎาคม 2569 ครอบคลุมสองกลุ่มที่เกี่ยวกับหนังสือเดินทางโดยตรง คือกลุ่มที่ทำหนังสือเดินทางไม่ทันภายใน 31 กรกฎาคม 2569 และกลุ่มที่ตรวจลงตราแล้วแต่หนังสือเดินทางหมดอายุก่อน 11 ธันวาคม 2569 ผ่อนผันให้อยู่และทำงานได้ถึง 11 ธันวาคม 2570 โดยต้องยื่นภายใน 11 ธันวาคม 2569 นี่คือเหตุผลที่ปีนี้หลายเคสเป็นแบบ (ข)

แรงงานสัญชาติกัมพูชายังไม่มีมติคณะรัฐมนตรีฉบับใหม่ในปี 2569 ที่ต่ออายุหรือฟื้นสิทธิกลุ่มผ่อนผัน จึงยังไม่มีแนวทางที่ชัดเจน ส่วนร่างพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง (ฉบับที่ ..) ที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบเมื่อ 23 มิถุนายน 2569 ซึ่งจะแก้เกณฑ์แจ้งที่พักและรายงานตัว 90 วันนั้น ขณะนี้ยังเป็นเพียงร่าง กฎที่ใช้อยู่ยังเป็นของเดิม

แรงงานเมียนมาที่ใช้เอกสารรับรองบุคคล (CI) แทนหนังสือเดินทาง เมื่อได้เล่มใหม่มีเงื่อนไขเฉพาะของตัวเอง ดูที่ บริการทำเล่ม CI แรงงานเมียนมา และถ้าคนงานกำลังจะเปลี่ยนนายจ้างในช่วงเดียวกัน ควรเคลียร์เรื่องเล่มใหม่ให้จบก่อน

คำถามที่พบบ่อย

ไม่ย้ายตราประทับไปเล่มใหม่ ถือว่าอยู่เกินกำหนด (overstay) ไหม

ไม่ใช่ ความผิดฐานอยู่เกินกำหนดตามมาตรา 81 แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 เกิดขึ้นเมื่ออยู่โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือการอนุญาตสิ้นสุด หรือถูกเพิกถอนเท่านั้น องค์ประกอบคือสถานะการอนุญาตให้อยู่ ไม่ใช่ว่าตราประทับอยู่ในเล่มไหน แต่ผลกระทบจริงคือจะรายงานตัว 90 วันผ่านระบบออนไลน์ไม่ได้จนกว่าจะไปแจ้งเปลี่ยนเล่มกับตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่

ต้องย้ายตราประทับภายในกี่วันหลังได้เล่มใหม่

กฎหมายคนเข้าเมืองไม่ได้กำหนดจำนวนวันไว้เป็นการเฉพาะ แต่ควรทำทันทีที่ได้เล่มใหม่ เพราะข้อมูลในระบบของตรวจคนเข้าเมืองยังผูกกับเล่มเดิม จะกระทบขั้นตอนอื่น เช่น การรายงานตัว 90 วัน ตัวเลข “ภายใน 15 วัน” ที่พบบนเว็บทั่วไปไม่มีที่มาจากเอกสารราชการ

ใช้แบบฟอร์มอะไร ใช่ ตม.13 ไหม

ไม่ใช่ แบบที่ใช้คือ “คำขอให้ย้ายตราประทับลงหนังสือเดินทางเล่มใหม่” ซึ่งไม่มีเลข ตม. กำกับ ส่วน ตม.13 คือคำขอหลักฐานแจ้งออกไปนอกราชอาณาจักรเพื่อกลับเข้ามาอีก (Endorsement) และยังมีแบบชื่อคล้ายกันสำหรับผู้ขอมีถิ่นที่อยู่ ซึ่งไม่ใช่แบบที่แรงงานใช้

ย้ายตราที่ตรวจคนเข้าเมืองแล้ว ต้องไปแก้ใบอนุญาตทำงานด้วยไหม

ต้องทำทั้งสองฝั่ง การย้ายตราประทับเป็นเรื่องของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ส่วนการแก้ข้อมูลหนังสือเดินทางในใบอนุญาตทำงานเป็นเรื่องของกรมการจัดหางาน ซึ่งใช้แบบ บต.44 คำขอเปลี่ยนรายการในใบอนุญาตทำงาน รายละเอียดและค่าธรรมเนียมสอบถามสำนักงานจัดหางานจังหวัดหรือสายด่วน 1694

เปลี่ยนพาสปอร์ตเล่มใหม่แล้ว แจ้ง 90 วันออนไลน์ได้ไหม

ไม่ได้ในรอบนั้น สตม. ระบุว่ากรณีเปลี่ยนหนังสือเดินทางเล่มใหม่ ต้องมาแจ้งกับเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองตามเขตพื้นที่ที่พักอาศัย จะแจ้งเองหรือมอบหมายผู้อื่นไปแทนก็ได้ แล้วรอบถัดไปจึงยื่นออนไลน์ได้ หากเลยกำหนดรายงานตัว มีโทษตามมาตรา 76 ปรับไม่เกิน 5,000 บาท และปรับอีกไม่เกินวันละ 200 บาท อัตราเปรียบเทียบปรับที่ สตม. ประกาศคือ 2,000 บาท

ให้เอ็กซ์เวิร์คเกอร์ดูแลให้

เคสที่บริษัท นำคนต่างด้าวมาทำงานในประเทศ เอ็กซ์เวิร์คเกอร์ จำกัด เจอบ่อยที่สุดในปี 2569 คือนายจ้างทำแค่ฝั่งเดียว มารู้ตัวตอนรายงานตัว 90 วันออนไลน์ไม่ผ่าน หรือตอนต่ออายุแล้วข้อมูลสองฝั่งไม่ตรงกัน เราตรวจให้ตั้งแต่ต้นว่าเคสของคุณเป็นการย้ายตราหรือการตรวจลงตราใหม่ แล้วเดินเรื่องให้ครบทั้งสองหน่วยงาน ปรึกษาได้ที่ LINE @exworker หรือโทร 098-648-6488 · ดูบริการ ต่ออายุใบอนุญาตทำงาน · เปลี่ยนนายจ้าง

แหล่งอ้างอิง

• สตม. — หน้าบริการอื่น ๆ (การเปลี่ยนเล่มหนังสือเดินทางและย้ายตราประทับ) และตารางดาวน์โหลดแบบฟอร์ม
• สตม. — หน้าการรับแจ้งอยู่ในราชอาณาจักรเกิน 90 วัน (อัปเดต 14 สิงหาคม 2569) และหน้าอัตราค่าธรรมเนียม
• พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 37(5), 76, 81 · กฎกระทรวง ฉบับที่ 27 (พ.ศ. 2546)
• กรมการจัดหางาน — แบบ บต.44 · มติคณะรัฐมนตรี 14 กรกฎาคม 2569

ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 23 สิงหาคม 2569 · กฎเกณฑ์เปลี่ยนบ่อย ควรยืนยันกับหน่วยงานในพื้นที่ก่อนดำเนินการทุกครั้ง

ไม่อยากเดินเรื่องเอง เอ็กซ์เวิร์คเกอร์รับย้ายตราประทับกับตรวจคนเข้าเมือง และแก้ข้อมูลเล่มใหม่ในใบอนุญาตทำงานให้ครบทั้งสองฝั่ง ดูขั้นตอนและค่าบริการที่ บริการตีตราวีซ่า ย้ายตราประทับลงพาสปอร์ตเล่มใหม่