บัตรชมพูคืออะไร ต่างจากบัตรขาวและใบอนุญาตทำงานยังไง

บัตรชมพู (บัตรสีชมพู) คือบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย ออกโดยกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย สำหรับแรงงานที่ขึ้นทะเบียนอยู่ในประเทศไทยตามมติคณะรัฐมนตรี ไม่ใช่กลุ่มที่นำเข้ามาตาม MOU และเป็นขั้นตอนสุดท้ายที่ทำหลังเอกสารอื่นครบแล้ว

ทีมงานเอ็กซ์เวิร์คเกอร์เรียบเรียงจากคู่มือประชาชนของกรมการปกครองและประกาศกรมการจัดหางาน ตรวจเมื่อ 16 กันยายน 2569

สรุปใน 30 วินาที

• ใครต้องมี: แรงงานที่ขึ้นทะเบียนในไทยตามมติ ครม. · แรงงานนำเข้าตาม MOU ไม่ต้องทำบัตรชมพู
• ทำเป็นขั้นตอนสุดท้าย: ต้องมีใบอนุญาตทำงาน วีซ่า และหนังสือเดินทางหรือเล่ม CI ให้ครบก่อน แล้วค่อยไปทำบัตรที่กรมการปกครอง
• บัตรชมพู = เอกสารแสดงตน ไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน · ค่าธรรมเนียม 60 บาท ที่อำเภอหรือสำนักทะเบียน
• ต่ออายุรอบ 11 ธ.ค. 2569 ต้องทำบัตรชมพูใบใหม่ด้วย ต่อใบอนุญาตทำงานอย่างเดียวไม่จบ
• บัตร 10 ปีเป็นของชนกลุ่มน้อย ไม่ใช่ของแรงงาน 3 สัญชาติ · "บัตรขาว" มีได้หลายความหมาย ดูจากเลข 13 หลักหน้าบัตร

บัตรชมพู คืออะไร

ชื่อทางการคือ บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย เป็นบัตรที่รัฐออกให้คนที่อยู่ในประเทศไทยแต่ไม่ได้ถือสัญชาติไทย เพื่อให้มีเอกสารยืนยันตัวตนใช้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ บนบัตรมีเลขประจำตัว 13 หลักเหมือนบัตรประชาชนคนไทย พร้อมรูปถ่าย ชื่อ และวันหมดอายุ

สำหรับสายแรงงาน ผู้มีสิทธิทำบัตรคือคนต่างด้าวสัญชาติเมียนมา ลาว และกัมพูชา ที่ได้รับผ่อนผันให้อยู่ในราชอาณาจักรตามมติคณะรัฐมนตรี

ใครต้องมีบัตรชมพู ใครไม่ต้อง

ตรงนี้คือจุดที่นายจ้างสับสนมากที่สุด เพราะแรงงานสองกลุ่มเดินคนละเส้นทางเอกสาร

	แรงงานขึ้นทะเบียนในไทย (มติ ครม.)	แรงงานนำเข้าตาม MOU
ที่มา	อยู่ในไทยอยู่แล้ว แล้วเข้าสู่ระบบตามรอบผ่อนผัน	นำเข้าจากประเทศต้นทางตามข้อตกลงระหว่างรัฐ
บัตรชมพู	ต้องทำ	ไม่ต้องทำ
เอกสารแสดงตนที่ใช้	บัตรชมพู คู่กับใบอนุญาตทำงาน	หนังสือเดินทาง + วีซ่า + ใบอนุญาตทำงาน

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าลูกจ้างอยู่กลุ่มไหน อ่านวิธีแยกที่ แรงงาน MOU กับกลุ่มมติ ครม. ต่างกันอย่างไร เพราะกลุ่มที่ต่างกันมีทั้งเอกสาร รอบเวลา และค่าใช้จ่ายไม่เหมือนกัน

ต้องมีอะไรครบก่อน ถึงจะทำบัตรชมพูได้

บัตรชมพูเป็นขั้นตอนสุดท้าย ไม่ใช่ขั้นแรก ก่อนไปที่กรมการปกครอง แรงงานต้องมีของครบชุดนี้ก่อน

• หนังสือเดินทาง หรือเล่ม CI สำหรับแรงงานเมียนมาที่ยังไม่มีพาสปอร์ต ดูที่ ทำเล่ม CI
• วีซ่า ที่ยังไม่หมดอายุ
• ใบอนุญาตทำงาน ที่ผ่านการอนุมัติจากกรมการจัดหางานแล้ว

ขาดตัวใดตัวหนึ่ง อำเภอจะยังไม่ออกบัตรให้ เพราะสำนักทะเบียนต้องใช้เอกสารเหล่านี้ประกอบการตรวจสิทธิ คนที่พาแรงงานไปอำเภอก่อนแล้วต้องกลับมาตั้งต้นใหม่ ส่วนใหญ่พลาดตรงนี้

ใครออกบัตรให้ ทำที่ไหน

ออกโดยกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ยื่นที่ที่ว่าการอำเภอหรือสำนักทะเบียนในพื้นที่ ที่ประวัติของแรงงานอยู่ ไม่ใช่ที่สำนักงานจัดหางาน

ต้องไปด้วยตนเอง ไม่มีช่องทางออนไลน์ เพราะต้องถ่ายรูปและพิมพ์ลายนิ้วมือที่สำนักทะเบียน ขั้นตอนที่อำเภอใช้เวลาราว 15 นาทีถ้าเอกสารครบ

บัตรชมพูไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน

นี่คือจุดที่นายจ้างพลาดบ่อยที่สุด บัตรชมพูบอกว่า "คนนี้คือใคร" ส่วนใบอนุญาตทำงานบอกว่า "ทำงานอะไรกับใครได้"

	บัตรชมพู	ใบอนุญาตทำงาน
ออกโดย	กรมการปกครอง (อำเภอ/สำนักทะเบียน)	กรมการจัดหางาน
บอกอะไร	ตัวตนและสิทธิอยู่ในราชอาณาจักรชั่วคราว	สิทธิทำงาน ประเภทงาน และนายจ้าง
ใช้แทนกันได้ไหม	ไม่ได้	ไม่ได้

มีบัตรชมพูแต่ใบอนุญาตทำงานขาด = ทำงานไม่ได้ และนายจ้างมีความผิดฐานรับคนต่างด้าวทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต ดูอัตราโทษที่ จ้างต่างด้าวผิดกฎหมาย ปรับเท่าไร

"บัตรขาว" ที่คนพูดถึง คือบัตรอะไรกันแน่

คำว่าบัตรขาวในวงการใช้เรียกได้อย่างน้อย 2 อย่าง ก่อนตัดสินใจอะไรให้ถามให้ชัดว่าหมายถึงอันไหน

• บัตรขาวขอบแดง เลขขึ้นต้นด้วย 0 — บัตรของผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน คนกลุ่มนี้ตกสำรวจทางทะเบียนและถูกจำกัดพื้นที่อยู่อาศัย เป็นคนละกลุ่มกับแรงงานที่เข้ามาตาม MOU หรือมติ ครม.
• เอกสารสีขาวระหว่างรอบขึ้นทะเบียน — ใบรับคำขอหรือเอกสารชั่วคราวที่ได้ระหว่างรอทำบัตรจริง ไม่ใช่บัตรประจำตัวถาวร

ข้อนี้ตีความได้หลายทาง ถ้าไม่แน่ใจว่าลูกจ้างถือบัตรกลุ่มไหน ให้ยืนยันกับสำนักงานจัดหางานจังหวัดในพื้นที่ หรือสายด่วน 1506 กด 2 ก่อนดำเนินการ

ดูจากเลข 13 หลักหน้าบัตร ว่าเป็นบัตรของกลุ่มไหน

เลขขึ้นต้น	กลุ่ม	ลักษณะบัตร
00	แรงงานต่างด้าว 3 สัญชาติที่ขึ้นทะเบียนตามมติ ครม.	บัตรชมพู วันหมดอายุตามรอบผ่อนผัน
6	ชนกลุ่มน้อยและกลุ่มชาติพันธุ์ 19 กลุ่ม	บัตรชมพู อายุยาวกว่า คือบัตรที่คนเรียกว่าบัตร 10 ปี
0	ผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน	บัตรขาวขอบแดง จำกัดพื้นที่

การจับคู่เลขขึ้นต้น 00 กับแรงงาน 3 สัญชาติเป็นสิ่งที่ใช้กันทั่วไป แต่ยังไม่พบหน้าราชการที่ระบุตรง ๆ ถ้าต้องใช้ตัดสินใจเรื่องสำคัญให้ยืนยันกับสำนักทะเบียนอีกครั้ง

บัตร 10 ปี สีชมพู คืออะไร ทำไมลูกจ้างของเราไม่ได้

บัตร 10 ปีที่คนพูดถึงคือบัตรของชนกลุ่มน้อยและกลุ่มชาติพันธุ์ 19 กลุ่ม ที่ได้รับผ่อนผันให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นกรณีพิเศษตามกฎหมายคนเข้าเมือง เลขประจำตัวขึ้นต้นด้วย 6 ผู้มีสิทธิทำบัตรคืออายุ 5 ปีถึง 69 ปี และต้องยื่นภายใน 60 วัน นับแต่เข้าเงื่อนไข เช่น อายุครบเกณฑ์ เปลี่ยนชื่อ หรือบัตรชำรุด

แรงงานเมียนมา ลาว กัมพูชา ที่เข้ามาทำงานตามมติ ครม. หรือ MOU ไม่ได้อยู่ในกลุ่มนี้ บัตรจึงไม่ใช่ 10 ปี แต่ผูกกับรอบผ่อนผันของกลุ่มตัวเอง

บัตรชมพูหมดอายุเมื่อไร และทำไมต่ออายุรอบนี้ต้องทำบัตรใบใหม่

วันหมดอายุบนบัตรผูกกับระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตให้อยู่และทำงานตามมติคณะรัฐมนตรีของกลุ่มนั้น ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว กลุ่มที่ใหญ่ที่สุดตอนนี้ได้รับอนุญาตถึง 11 ธันวาคม 2569 และต่อได้อีก 1 ปีถึง 11 ธันวาคม 2570 ถ้ายื่นต่ออายุทัน

ต่อใบอนุญาตทำงานอย่างเดียวยังไม่จบ รอบนี้เมื่อต่อใบอนุญาตทำงานและวีซ่าเรียบร้อยแล้ว ต้องพาแรงงานไปทำบัตรชมพูใบใหม่ที่อำเภอหรือสำนักทะเบียนตามด้วย เพราะวันหมดอายุบนบัตรใบเดิมยังเป็นรอบเก่าอยู่ ลำดับที่ถูกต้องคือ

• 1. ต่อใบอนุญาตทำงาน ผ่านระบบ e-WorkPermit ภายใน 11 ธันวาคม 2569
• 2. ดำเนินการเรื่องวีซ่า ให้ครอบคลุมช่วงที่ได้รับอนุญาตใหม่
• 3. ทำบัตรชมพูใบใหม่ ที่กรมการปกครอง โดยใช้หนังสือรับรองจากกรมการจัดหางาน

นายจ้างที่ทำแค่ข้อ 1 แล้วหยุด มักมารู้ตัวตอนเจ้าหน้าที่ตรวจแล้วพบว่าบัตรของลูกจ้างหมดอายุ ทั้งที่ใบอนุญาตทำงานยังไม่หมด

รายละเอียดเอกสารและขั้นตอนอยู่ที่ ต่ออายุใบอนุญาตทำงาน 11 ธ.ค. 2569 ส่วนใครใกล้ถึงเส้นตายแล้วดูที่ ต่ออายุบัตรชมพู 2569 ยื่นไม่ทันทำอย่างไร · ถ้าอยากให้ทีมเดินเรื่องต่ออายุให้ครบทั้งชุด ดูที่ บริการต่ออายุใบอนุญาตทำงาน

ทำบัตรชมพูใช้เอกสารอะไรบ้าง

1. ทำหนังสือเดินทางหรือเล่ม CI วีซ่า และใบอนุญาตทำงานให้ครบก่อน — ขาดตัวใดตัวหนึ่งยังทำบัตรไม่ได้
2. ขอหนังสือรับรองจากกรมการจัดหางาน — เป็นเอกสารตั้งต้นที่สำนักทะเบียนใช้ตรวจว่าแรงงานอยู่ในกลุ่มที่ทำบัตรได้
3. เตรียมเอกสารราชการเดิมของแรงงาน — บัตรใบเดิม หนังสือเดินทางหรือเอกสารแทน และใบรับรองแพทย์ · เด็กที่ทำครั้งแรกใช้สูติบัตร · บัตรหายใช้ใบแจ้งความ
4. พาแรงงานไปที่อำเภอหรือสำนักทะเบียน — ถ่ายรูปและพิมพ์ลายนิ้วมือที่นั่น ไปแทนไม่ได้
5. ชำระค่าธรรมเนียมและรับบัตร — ขั้นตอนที่อำเภอใช้เวลาราว 15 นาทีถ้าเอกสารครบ

ถ้าไม่สะดวกพาแรงงานไปเอง ดูบริการที่ รับทำบัตรชมพู ซึ่งรวมการจองคิวตรวจสุขภาพและตรวจเอกสารก่อนยื่นให้

บัตรชมพูใช้ทำอะไรได้บ้าง

• แสดงตนต่อเจ้าหน้าที่ เวลาตรวจในพื้นที่หรือระหว่างเดินทาง
• ใช้ประกอบการทำธุรกรรม เช่น การเปิดบัญชีธนาคาร ซึ่งแต่ละธนาคารขอเอกสารไม่เท่ากัน ดูที่ แรงงานต่างด้าวเปิดบัญชีธนาคาร
• ใช้ยืนยันตัวตนกับหน่วยงานรัฐ ในเรื่องที่เกี่ยวกับสิทธิของกลุ่มผ่อนผัน

สิ่งที่ทำไม่ได้ คือใช้แทนใบอนุญาตทำงาน ใช้แทนหนังสือเดินทาง หรือใช้อ้างสิทธิของคนสัญชาติไทย และไม่ได้แปลว่าผู้ถือบัตรมีสิทธิขอสัญชาติไทย

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด

• อย่าปล่อยให้ลูกจ้างทำงานด้วยบัตรชมพูอย่างเดียว เมื่อใบอนุญาตทำงานหมดอายุแล้ว
• อย่ายึดบัตรของลูกจ้างไว้กับนายจ้าง บัตรเป็นเอกสารประจำตัวที่ผู้ถือต้องแสดงต่อเจ้าหน้าที่ได้เสมอ
• อย่าซื้อบัตรหรือเอกสารจากคนกลางที่อ้างว่าทำให้ได้โดยไม่ต้องพาแรงงานไป ขั้นตอนนี้ต้องถ่ายรูปและพิมพ์ลายนิ้วมือที่สำนักทะเบียน เลี่ยงไม่ได้ · วิธีคัดกรองเอกสารปลอมดูที่ 4 จุดคัดกรองเอกสารปลอม

ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย

• หลายคนคิดว่าแรงงานทุกคนต้องมีบัตรชมพู จริง ๆ กลุ่มนำเข้าตาม MOU ไม่ต้องทำ ใช้หนังสือเดินทางกับวีซ่าแทน
• หลายคนคิดว่าทำบัตรชมพูก่อนแล้วค่อยขอใบอนุญาตทำงาน จริง ๆ ลำดับกลับกัน บัตรชมพูเป็นขั้นตอนสุดท้าย
• หลายคนคิดว่าบัตรชมพูคือใบอนุญาตทำงาน จริง ๆ เป็นคนละฉบับจากคนละหน่วยงาน
• หลายคนคิดว่าบัตรชมพูอายุ 10 ปีเสมอ จริง ๆ บัตร 10 ปีเป็นของชนกลุ่มน้อย ส่วนแรงงานผูกกับรอบผ่อนผัน
• หลายคนคิดว่าบัตรหมดอายุแล้วค่อยไปต่อก็ได้ จริง ๆ ต้องยื่นต่ออายุภายในกำหนดของรอบนั้น เลยแล้วแก้ยากกว่ามาก
• หลายคนคิดว่าไม่มีบัตรก็ทำงานไปก่อนได้ ผลเสียที่ตามมาอยู่ที่ ผลเสียเมื่อแรงงานไม่มีบัตร

คำถามที่พบบ่อย

ต่อใบอนุญาตทำงานแล้ว ต้องทำบัตรชมพูใหม่ไหม

ต้องทำ รอบต่ออายุถึง 11 ธันวาคม 2569 เมื่อต่อใบอนุญาตทำงานและวีซ่าเสร็จแล้ว ต้องไปทำบัตรชมพูใบใหม่ที่อำเภอหรือสำนักทะเบียนด้วย ไม่ใช่ใช้บัตรใบเดิมต่อ

แรงงาน MOU ต้องทำบัตรชมพูไหม

ไม่ต้อง กลุ่มที่นำเข้าตาม MOU ใช้หนังสือเดินทาง วีซ่า และใบอนุญาตทำงานเป็นเอกสารประจำตัวอยู่แล้ว บัตรชมพูเป็นของกลุ่มที่ขึ้นทะเบียนอยู่ในไทยตามมติ ครม.

บัตรสีชมพูมีกี่ประเภท

ตัวบัตรเป็นแบบเดียวกันคือบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย แต่แยกกลุ่มผู้ถือได้จากเลข 13 หลัก กลุ่มใหญ่คือแรงงาน 3 สัญชาติตามมติ ครม. และกลุ่มชนกลุ่มน้อย 19 กลุ่ม ซึ่งเงื่อนไขและอายุบัตรต่างกัน

ทำบัตรชมพูใหม่เสียเท่าไร

ค่าธรรมเนียมบัตรที่อำเภอคือ 60 บาท ส่วนค่าใช้จ่ายอื่นในรอบเดียวกัน เช่น ค่าตรวจสุขภาพหรือค่าธรรมเนียมใบอนุญาตทำงาน เป็นคนละรายการ

บัตรชมพูหายต้องทำอย่างไร

แจ้งความเพื่อขอใบแจ้งความ แล้วนำไปยื่นขอบัตรใหม่ที่อำเภอหรือสำนักทะเบียนที่มีประวัติของแรงงานอยู่

บัตรขาวกับบัตรชมพูต่างกันอย่างไร

บัตรชมพูคือบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย ส่วนบัตรขาวขอบแดงเป็นบัตรของผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียนซึ่งเป็นคนละกลุ่มและถูกจำกัดพื้นที่ วิธีแยกที่ชัดที่สุดคือดูเลข 13 หลักหน้าบัตร

มีบัตรชมพูแล้วขอสัญชาติไทยได้ไหม

การถือบัตรไม่ได้ให้สิทธิขอสัญชาติไทยโดยอัตโนมัติ เรื่องสัญชาติมีหลักเกณฑ์ของตัวเองแยกต่างหาก ให้สอบถามที่ว่าการอำเภอในพื้นที่โดยตรง

แหล่งอ้างอิง

• คู่มือประชาชน กรมการปกครอง — การขอมีบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย กรณีแรงงานต่างด้าว
• คู่มือประชาชน — การขอมีบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย (กลุ่มชนกลุ่มน้อย 19 กลุ่ม)
• ประกาศสำนักบริหารแรงงานต่างด้าว กรมการจัดหางาน 2 กันยายน 2569 — หน้าต่างยื่นต่ออายุ 8 ก.ย.–11 ธ.ค. 2569
• มติคณะรัฐมนตรี 14 กรกฎาคม 2569 — อนุญาตให้อยู่และทำงานถึง 11 ธันวาคม 2570

ข้อมูล ณ วันที่ตรวจสอบ 16 กันยายน 2569